Aru AI

Мен жазатын барлық жобалар сияқты, Ару туралы мақала да толық нұсқаулық пен функционалды көрсетуге ұқсас болады. Барлық скриншоттар ағылшын тілінде болады, бірақ есте сақтаңыз - қазір интерфейс пен функционал қазақ, ағылшын және орыс тілдерінде қолжетімді. 

Жобаның әзірлену тарихы және оның неден өткені туралы толық мақаланы менің блогымда оқуға болады - Aru Ai құрылу тарихы

Ең алдымен нені түсіну керек?

Aru Ai — бұл кез келген ыңғайлы әдіспен модельді қосуға болатын жеке жасанды интеллект көмекшісі. Gemini, Open Router немесе Ollama/LM Studio арқылы жергілікті модельдер. Қазір Арудың жеке LLM моделі жоқ (әзірге жоқ).

Ару серверлерде ештеңе сақтамайды, ешқайда жібермейді, талдамайды және деректер жинамайды. Сіздің барлық чаттарыңыз, хат-хабарларыңыз, эмбеддингтер, баптаулар, жобада жасалған артефактілер жеке SQLite дерекқорыңызда сақталады.

Маңызды! Егер сіз тегін API қолдансаңыз, мысалы, Gemini-дің тегін деңгейін немесе Open Router арқылы модельдерге тегін қолжетімділікті пайдалансаңыз, кейде сұрауларыңыз иесіздендіріліп, модельдерді оқыту үшін қолданылады. Ақылы тарифтермен немесе жеке модельдермен бұл көбінесе орын алмайды - API пайдалану келісімін оқып шығыңыз.

Қалай болғанда да, Ару сіз туралы деректерді ешқашан толығымен жібермейді, сіздің деректеріңіз — тек сіздің деректеріңіз. Олар тек сұрау кезінде ғана қолданылады.

Әр дерекқордың шифрланған құпиясөзі бар, бұл балалар немесе жасөспірімдер құпиясөзсіз режимді, жас шектеулерін ауыстыра алмауы немесе провайдерді өзгерте алмауы үшін қажет. 

Дерекқордың өзі толығымен шифрланбайды. Бұл сіз Аруды пайдаланбасаңыз да, өз хат-хабарларыңызға, деректеріңізге және артефактілеріңізге қолжетімділікті жоғалтпауыңыз үшін жасалған. 

Тағы не маңызды?

Ару сіз туралы деректерді, маңызды болып көрінетін кез келген фактілерді есте сақтай алады — сіздің атыңыз немесе маңызды адамдардың есімдері, аллергиялар, қалауларыңыз, аурулар, хобби, кез келген тағам немесе музыка. Мұның бәрі тек сіздің жеке дерекқорыңызда мәтіндік деректер мен эмбеддингтер түрінде сақталады.

Жалпы Ару жұмыс істейтін үш модуль бар:

1. LLM модулі — сіз таңдаған провайдердің үстіндегі қабықша, бұл Арудың миы және сөйлесу тәсілі. Оның қаншалықты ақылды болатыны осы модульге байланысты.
2. Семантикалық модуль — бұл семантикалық модельді тікелей құрылғыңызда іске қосу әдісі, серверлерде немесе бұлтта ештеңе өңделмейді. Семантика сіз туралы деректерді есте сақтауға және контекст жинауға мүмкіндік береді. Семантика ішінде үш триггер ұйымдастырылған. 
3. Эвристикалық модуль — Арудың көңіл-күйі мен мінезі. Ол эмоцияларды немесе жауабына түсініктемелерді көрсету үшін стикерлерді пайдаланады. Оларды баптаулардан өшіруге болады. Сондай-ақ ол қарым-қатынас көңіл-күйі мен тонына жауап береді. Үш айнымалыға негізделген математикалық өрнектің көмегімен ол сізбен қарым-қатынаста өзгеретін болады. 

Семантика туралы қысқаша — бұл модульдің ішінде үш триггер жұмыс істейді. 

1. Экстракция триггері — сіз туралы деректер немесе фактілерді есте сақтау қажет болғанда іске қосылады. Оны жай ғана қазір бірдеңені есте сақтауды сұрап мәжбүрлеуге болады. Барлық фактілер Арудың атынан есте сақталады, бұл баптауларда көрініп тұрады. Кез келген фактіні өшіруге болады, егер ол сізге артық болып көрінсе.
2. Ойлау триггері — Арудан қандай да бір әрекет талап етілгенде іске қосылады. Ойын немесе құжат жасау, ауа райын көрсету немесе жаңалықтарды ашу. 
3. Ұйымдастыру триггері — Ару жауабына сіз туралы деректер мен фактілерді қосу үшін қажет, іс жүзінде біз LLM-ге жауапта қажет болатын фактілерді контекст үшін береміз. Мысалы, егер Ару сіздің пиязға аллергияңыз бар екенін білсе, сіз сұраған кез келген рецепттен ол алынып тасталады. Бұл сондай-ақ сізді немесе басқа адамды атымен атау қажет болғанда жұмыс істейді. Ол дерлік әрдайым жұмыс істейді және сіз туралы фактілер неғұрлым көп болса, жауаптар соғұрлым жақсырақ болады. Сізді тыныштандыруға асығамын — ол фактілерді қажетсіз пайдаланбайды, тек шынымен пайдалы болғанда ғана.

Эвристика туралы қысқаша — жоғарыда жазғанымдай, Арудың эмоциялары әр хабарламаға стикерлер арқылы көрсетіледі. Сіз оларды баптауларда өшіре аласыз, олар бәрібір генерацияланып, дерекқорға жазыла береді, келесі жолы қосқанда әр хабарламаға стикерді көресіз. 

Арудың көңіл-күйі үш айнымалының көмегімен есептеледі — жалпы көңіл-күй, сарказм деңгейі, юмор деңгейі. Бұл чаттағы қорытынды мінез-құлық коэффициентін есептеуге мүмкіндік беретін математикалық өрнек.  

Егер сіз мейірімді, елгезек, жылы шырайлы болсаңыз — Ару мейірімді болады. Егер сіз дөрекі сөйлесеңіз, ренжітсеңіз немесе Аруға ашулансаңыз, ол мұңая бастайды. Егер сіз саркастикалық болсаңыз — ол да жауап ретінде сондай болады, егер әзілдесеңіз, ол да жиірек әзілдейді.

Маңызды! Әрине, әрбір модель бұл модульмен мінсіз жұмыс істей бермейді, бірақ мен әлсіз модельдерде де жұмыс істейтін барынша қарапайым алгоритмдерді ұйымдастыруға тырыстым.

Арудың мінез-құлқы лезде өзгермейді, бұл адамның мінез-құлқына өте ұқсас. Егер сіз Аруды жаман көңіл-күйге дейін жеткізсеңіз, оны көтеру қиын және ұзақ болады. Аруды ренжіту — оңай. 

Маңызды! Ару барлық қажетті функцияларды орындауды тоқтатпайды. Ол әрқашан және кез келген жағдайда барынша пайда әкелуге және тиімді болуға тырысады. Көңіл-күй жауаптардың сапасына емес, олардың сипаты мен тонына әсер етеді.

Мәтін жетерлік, енді демонстрацияға көшейік, өйткені қалған фишкалар мен функционалды тірі форматта көрсеткен дұрыс.

Демонстрация

Бастапқы экран, бұл қойындыны немесе PWA қосымшасын ашқанда көретін бірінші нәрсе. Келіңіздер, барлық қадамдардан бірге өтейік. Алдымен жаңа дерекқор құрайық.

Мұнда бәрі оңай, дерекқорға атау және құпиясөз ойлап табамыз. Құпиясөз шифрланады, дерекқор атауы пайдаланушы файлды жүктеуден бас тартқан жағдай үшін қажет, жалпы алғанда файлды кез келген атаумен сақтауға болады.

Екінші қадамда маңызды нәрселер бар.

Балалар режимі — Ару ересек тақырыптарды, зорлық-зомбылықты, алкогольді, есірткіні және т.б. талқылаудан бас тартады. Ол тақырыпты өзгертеді немесе мұның өте жаман және дұрыс емес екенін көрсетеді. Сондай-ақ, бұл режимде ол ешқашан есептің дұрыс жауабын бермейді, бала оған үй тапсырмасын орындата алмайды, тіпті артефакт жасауды сұраса да, ол дайын жауапты емес, ережелерді, алгоритмдерді және шешу тәртібін жазып береді. Режим балаларға ойын-сауық пен оқуда барынша көмек көрсетуге бейімделген.

Жасөспірімдер режимі — Талқылауға арналған тақырыптар көбірек, бірақ мұндай режимде Ару қолдаушы және кеңесші болады. Бұл психологты немесе ата-ананы алмастыру емес, бірақ кейбір сұрақтарда көмектесе алады. Ол бұл режимде оқу есебінің дайын жауабын бере алады, бірақ мұны қалай жасағанына және есеп неге дәл осылай шығарылатынына үлкен басымдық береді.

Ересектер режимі — Шектеулер тек LLM модулі үшін таңдалған провайдердің шекараларымен байланысты болады. Максималды пайда мен тиімділік.

Барлық үш режимде семантика мен эвристика жұмыс істейтін болады. Енді дерекқорға неге құпиясөз керек екенін түсіндіңіз бе? Бала құпиясөзді білмейінше режимді ауыстыра алмайды немесе провайдерді өзгерте алмайды. 

Үшінші қадам ең маңыздысы. Бас модуль үшін провайдерге қосылымды баптау керек. Таңдауға үш қойынды бар, әзірге тек біреуін баптау керек. Мен мысал үшін Gemini-ді таңдаймын. 

Баптау аяқталды — дерекқорды құрылғыдағы кез келген орынға сақтаймыз, лицензиялық келісіммен келісеміз және басты экранға өтеміз.

Интерфейсті талдайық:

Бүйірлік панель (сайдбар) — чаттар тізімі, жаңа чат құру батырмасы. Ең төменгі жағында жоба туралы ақпаратты көрсету және пайдаланушы нұсқаулығы батырмалары бар. Синхрондау белгішесі дерекқорға жазу мен оқуды көрсетеді. Жасыл — бәрі жақсы. Сары — қазір сақталып жатыр. Қызыл немесе индикатор мүлдем жоқ — дерекқорда бір ақау бар немесе байланыс жоқ. Орын үнемдеу үшін бүйірлік панельді жасыруға болады.

Жоғарғы панель (шапка) — Бүйірлік панельді жасыру батырмасы, логотип және жоба атауы. Оң жақ бұрышта тіл таңдау, ашық және қараңғы тақырыпты ауыстыру, артефактілер кітапханасын ашу, баптаулар және ағымдағы дерекқордан шығу.

Негізгі чат аймағы — Сіздің хабарламаларыңыз оң жақта, Арудың жауаптары сол жақта.  Ең төменде хабарлама енгізу аймағы, файл тіркеу және кенепті (canvas) ашу батырмалары.

Мен Алматыда тұратынымды айттым. Бұл маңызды факт. Сондықтан бір секундқа Арудың мұны есте сақтайтыны туралы хабарлама пайда болды. 

Нені есте сақтау керектігінің параметрлері нақты еш жерде көрсетілмеген. Қандай да бір критерий немесе нақты нұсқаулықтар жоқ, көбінесе Ару барлық қажетті нәрсені есте сақтайды. Егер болашақта факт қайталанса, ол оны қайта жазбайды және жадында көшірмесін жасамайды. Егер Ару кенеттен сізге керек нәрсені есте сақтамаса, жай ғана одан есте сақтауды сұраңыз, ол міндетті түрде сақтайды.

Баптауларға өтейік:

Мұнда тілдік модель үшін провайдерді ауыстыруға, контекстік терезе өлшемін немесе жауаптағы күтілетін токендер шығынын өзгертуге болады.

Маңызды! Сіз қолданатын модельдің контекстік терезесінің өлшемі мен шығыс токендерін біліп алғаныңыз жөн. Бұл жауаптың сапасына, күрделілігіне және көлеміне әсер етеді. Контекстік терезе өлшемі бір чат аясында қанша ақпарат ескерілетініне әсер етеді.

Температураны өзгерту — бұл креативтілік деңгейі сияқты нәрсе. 

Мен Арумен біраз сөйлесіп, өзім туралы бірнеше факті айттым. Көріп тұрғандарыңыздай, ол менің атым, аллергиям және жеңіл атлетикаға қызығушылығым сияқты маңызды сәттерді есте сақтап қалды. Кез келген фактіні өшіруге болады, бірақ олар бар кезде — олар пайдалы жұмыс істейтін болады.

Үшінші қойынды жаңалықтар ленталары үшін қажет. Әзірге Аруда ақпаратты тікелей интернеттен алу функциясы жоқ, бірақ жаңалықтарды талқылауға болады. Жаңалықтар ленталары көп болуы мүмкін, хештегтердің көмегімен қай лента не үшін арналғанын белгілеуге болады.

Құралдар мен артефактілер:

Ару ауа райын көрсете алады. API қосудың немесе күрделі баптау жасаудың қажеті жоқ, Open-Meteo сұраулары қолданылады. Фаренгейт қолданылатын қалалардағы ауа райы сол өлшемде көрсетіледі (кейде таңдалған модельге байланысты), бірақ цельсиймен көрсетуді де сұрауға болады. Ауа райы карточкасы контекст бөлігі болып табылады, сондықтан ағымдағы ауа райын немесе алдағы күндерге болжамды талқылауға болады.

Егер Арудан құжат жасауды сұрасаңыз, ол кенепті (холст) ашып, сол жерге мазмұнды жазады. 

Кенептің мазмұны әрқашан контекст бөлігі болып табылады. Өзгертулер енгізуді, мазмұнды түзетуді немесе кодты қайта жазуды сұрауға болады. Кез келген артефактіні кітапханаға сақтауға болады.

Әрине, Ару тіркелген файлдармен де жұмыс істей алады, файл тек хабарлама жіберу кезінде ғана көрсетіледі.

Аналитикалық артефактілер үшін chart.js қолданылады, көріп тұрғандарыңыздай, кодты қарау үшін жаңа қойынды пайда болды.

Шағын ойындар жасауға болады, болашақта олар күрделене түседі, бірақ әзірге Ару қарапайым ойын-сауықтар жасай алады.

Шағын қосымшалар мен виджеттер жасау да пайдалы болуы мүмкін. Кез келген қосымшаны кітапханаға сақтауға болатындықтан, өзіңіз үшін көптеген пайдалы құралдар жасап, қажет болғанда Арудан оларды іске қосуды сұрай аласыз.

Сақталған құжаттар мен қосымшалар кітапханасы осылай көрінеді.

Барлық сақталған артефактілер екі үлкен топқа бөлінеді: Apps — ойындар мен виджеттер және Docs — мәтіндік және аналитикалық құжаттар. Артефактілердің барлық төрт түрінің өз белгішесі бар. 

Кітапханада сақталған артефактілерді қарауға, өшіруге немесе кез келген чатта іске қосуға болады.

Тіпті егер сіз ойынды, қосымшаны немесе құжатты өте бұрын жасап, оны мүлдем жаңа чатта іске қоссаңыз да, Ару бәрібір кенептегі мазмұнды түсініп, талдайтын болады.

Әртүрлі модельдер кенептегі жұмысты әртүрлі қабылдайды, бірақ бұл әрдайым модельдің жалпы жұмыс істеу деңгейінде жұмыс істейді.

Бұл скриншот орыс тілінде, мен оны Telegram каналымда жариялаған едім. Жұмыс барысында OpenRouter арқылы DeepSeek R1 қосылған болатын. Әңгіме Python тіліндегі көпіршікті сұрыптау әдістері туралы болды. Содан кейін мен диалогымыз бойынша құжат жасауды сұрадым. Тіпті орыс тілін білмесеңіз де, карточкадағы есеп пен құжаттың өзі қаншалықты егжей-тегжейлі шыққанына назар аударыңыз. 

Жоғарыдағы суретте балалар режимінің мысалы көрсетілген. Ару дұрыс жауапты бермейді, керісінше балаға ережелер мен алгоритмдерді үйретеді. 

Кейбір модельдер дұрыс шешімді растайды, кейбіреулері шешімнің дұрыс не бұрыс екенін айтпайтынын ашық айтады.

Финал және аздаған қосымша ақпарат

Ұсақ пайдалы сәттер:

• Чаттарды сайтта және қосымшада тінтуірмен немесе сүйреу арқылы сұрыптауға болады. Кез келген чаттың атын өзгертуге болады.
• Тақырыптар ашық және қараңғы болып ауысады, маған ашық түс көбірек ұнайды, бірақ егер жарық экраннан көзіңіз шаршаса, ауыстыруға болады.
• Кітапханадан кез келген құжатты, ойынды немесе қосымшаны дайын html файлы түрінде сақтауға болады
• Өңдеу үшін тіркеген файлдарыңыз сақталмайды және ешқайда жіберілмейді, құжат мазмұнын тану сіздің құрылғыңызда жүзеге асады. PDF, xlsx, docx, txt және мәтін немесе код ретінде интерпретациялауға болатын кез келген файлдарға қолдау көрсетіледі.
• Кодты міндетті түрде кенепте жазудың қажеті жоқ, сіз мұны сұрай аласыз, бірақ код жасалған кезде ол синтаксисті жарықтандыру және жиектемемен тікелей чатта көрсетіледі. 
• Ару үш тілді қолдайды. Қазақ, ағылшын, орыс. Орнатылған тіл әрқашан контекске беріледі. Кейбір модельдер мұны елемей, сұраныс жасалған тілде жауап береді, кейбіреулері керісінше тек таңдалған тілде жауап береді. Шын мәнінде, тілді түсіну модельдің өзіне байланысты, қолдау туралы айтқанда, мен интерфейс пен семантиканың толық аудармасын меңзеп тұрмын.
• Жоба таза JS-те жазылған, ыңғайлылық үшін PWA қосымшасы бар. Барлық есептеулер тек сіздің құрылғыңызда жүреді. 

Қазіргі уақытта жобаны концепт немесе демо нұсқа ретінде қабылдауға болады. Жобаны болашақта не күтіп тұрғанын менің блогымдағы мақаладан оқи аласыздар - Aru Ai болашағы және жол картасы.

Мен жол картасының шамамен жартысын орындап, жақсы рефакторинг жасағаннан кейін, жоба GitHub-та парақшаға ие болады

Аруды әрқашан тегін және шектеусіз пайдалануға болады. Жобаға сілтеме - Aru Ai.